Hệ thống giáo dục tại Singapore

Tuần rồi hai ngày cuối tuần rồi dự định chỉ quanh quẫn ở nhà không đi đâu cả nhưng đến trưa Chủ Nhật (16/3) thì chịu, không thể ngồi yên được nữa, bèn gọi phone cho một chàng học cùng trường để đi lòng vòng ngắm cảnh, thế là cả hai hẹn gặp nhau ở trạm MRT (viết tắt của cụm từ Mass Rapid Transit - hay “xe điện ngầm”) tại Somerset. Từ Chinatown chỉ cần đi MRT có 3 trạm là đến Somerset nhưng cũng phải chuyển từ Line tím sang Line đỏ. Đến nơi cả hai cùng đi bách bộ khu vực xung quanh Somerset và tòa nhà Tangs Plaza. Đây là một khu vực khá sang trọng nên chỉ bày bán toàn hàng hóa với nhiều nhãn hiệu cao cấp. Được một lúc thì có phone từ một chàng khác (đang học IT tháng 5/2008 tốt nghiệp) gọi đến và hẹn gặp nhau tại Chinese Garden thưởng ngoạn.

Thế là lại tiếp tục lấy MRT từ Somerset đến City Hall chuyển sang Line xanh rồi đi một lèo về phía Tây của Singapore và xuống tại trạm Chinese Garden (còn 2 trạm nữa là đến Boon Lay – trạm cuối cùng của Line xanh). Lối vào Chinese Garden cũng ngay cạnh bên trạm MRT, gọi là Chinese Garden nhưng thực tế thì được chia làm 2 khu vực: Phía ngoài là “Vườn Trung Hoa” với cách bày trí theo phong cách Tàu và phía bên trong là “Vườn Nhật Bản – Japanese Garden” mà thể nhận biết được qua đặc trưng của việc trãi sỏi và sử dụng các loại đá nghệ thuật để trang trí dọc lối đi. Toàn bộ khu vực khá thơ mộng với các đồi cỏ xanh ngát, dọc theo lối đi uốn lượn quanh co được lát đá hoa cương hoặc trãi sỏi tự nhiên với những cây cầu bắc qua sông / suối / thác / hồ nhân tạo trông rất hài hòa và đẹp mắt. Ngoài ra, còn có cả một vũng nước nông với lũy tre ngà xung quanh, một vài cánh cò trắng đang đậu vắt vẻo “trên cành mềm” đong đưa trong gió hoặc đứng lặng yên chăm chú nhìn xuống làn nước chảy qua với hy vọng có thể tìm được “chút gì để ấm bụng” đặng cho qua ngày đoạn tháng. Lúc này ngoài “phái đoàn” của mình còn có một đôi phóng viên người phương Tây đang gắng hết sức để “gop toàn bộ khung cảnh” thủy mặc và nên thơ trên vào trong ống kính. Sau khi thưởng ngoạn xong cũng còn sớm nên mọi người quyết định tiếp tục lấy bus đến trường NTU để tham quan mở rộng tầm mắt.

Trường Nanyang Technological University – NTU – là trường công lập được xếp vào Top 100 của thế giới và đứng thứ 3 khu vực Châu Á, đào tạo rất nhiều chuyên ngành khác nhau (bao gồm cả kỹ thuật lẫn kinh tế). Toàn bộ khuôn viên trường rộng khoảng 40ha với từng phân khoa riêng biệt, khu vực giảng đường, chỗ ở cho giảng viên, ký túc xá cho sinh viên, khu thể dục thể thao… và có một tuyến xe bus chạy xuyên suốt khuôn viên trường. Bên cạnh đó, trường còn xây riêng một tòa nhà chỉ chuyên dành cho hội thảo, với phòng hội nghị rất hiện đại và có cả chỗ ở cho các báo cáo viên và/hoặc khách mời từ nước ngoài đến. Nhân tiện đây xin được phép lướt qua hệ thống giáo dục tại Singapore:

1/- Hệ thống trường mầm non tại Singapore toàn bộ do là tư nhân, các hội tôn giáo và doanh nghiệp bỏ vốn đầu tư 100%, còn chính phủ chỉ quản lý về mặt hành chánh (dạy theo khung chương trình quy định bởi Bộ Giáo dục). Trong trường chủ yếu tập trung dạy tiếng Anh, các kỹ năng giao tiếp và “ngôn ngữ mẹ đẻ” như tiếng Hoa, tiếng Malay hoặc tiếng Tamil.

2/- Giáo dục tiểu học thì miễn phí và bắt buộc đối với mọi trẻ em, thậm chí còn được chính phủ trợ cấp cho $13SGD/tháng/học sinh để tự mua sắm trang thiết bị học tập. Bậc tiểu học bao gồm từ lớp 1 đến lớp 6, được chia thành 2 giai đoạn: Giai đoạn căn bản từ lớp 1 đến lớp 4 và giai đoạn định hướng từ lớp 5 đến lớp 6.

+ Trong giai đoạn căn bản, học sinh được giảng dạy chủ yếu bằng tiếng Anh và “tiếng mẹ đẻ” như tiếng Hoa, tiếng Malay, tiếng Tamil hoặc tiếng Ấn Độ.

+ Sang đến giai đoạn định hướng học sinh có thể lựa chọn học bằng tiếng Anh và “tiếng mẹ đẻ” tùy thuộc vào khả năng của mình. Nhà trường sẽ có bài kiểm tra phù hợp với trình độ của từng học sinh.

+ Sau khi học xong bậc tiểu học thì toàn bộ học sinh phải trãi qua thi kỳ thi hết cấp một. Tuy nhiên, kỳ thi cũng chỉ mang tính định hướng cho học sinh nên vào học ở trường trung học nào mà thôi.

3/- Giáo dục cấp 2, tùy thuộc vào kết quả của kỳ thi hết cấp một, học sinh sẽ được xếp vào phân ban “chuyên” hay “bình thường” hoặc “kỹ thuật”.

+ Ở phân ban chuyên thì học sinh chỉ phải học có 4 năm rồi thi tú tài. Các ngoại ngữ khác như tiếng Pháp, Đức hay Nhật cũng sẽ được giảng dạy thêm hoặc thay thế cho “tiếng mẹ đẻ”. Điều này giúp cho những học sinh từ hải ngoại trở về sẽ được học thêm tiếng Hoa hoặc tiếng Malay như ngôn ngữ thứ 3. Các giáo viên bản ngữ sẽ dạy thêm cho học sinh ngoài giờ chính ở trường. Học sinh được khuyến khích học thêm ngôn ngữ thứ 2 ở trường, Viện ngôn ngữ thuộc Bộ Giáo dục cũng sẽ tài trợ tiền học phí cho việc học thêm này (đối với một số trường không dạy miễn phí).

+ Phân ban bình thường thì học sinh cũng học 4 năm là thi tốt nghiệp, nhưng nếu muốn dự thi tú tài phải học thêm 1 năm nữa. Nhóm này lại tiếp tục chia làm 2 loại: thông thường và kỹ thuật tùy thuộc vào sở thích của học sinh. Từ năm 2004, Bộ Giáo dục cho phép các học sinh ở nhóm này có thể tham dự thẳng kỳ thi tú tài không cần phải qua kỳ thi tốt nghiệp.

Một số trường có cung cấp chương trình liên thông lấy được bằng tú tài quốc tế, nên phần lớn học sinh sẽ chọn những môn học được liên thông ngay từ năm thứ 2 của cấp hai.

Ngoài việc học tập còn có các hoạt động ngoại khóa như: Tham gia Hội hồng thập tự, hướng đạo sinh, tham gia văn nghệ, câu lạc bộ, hoạt động xã hội, thể dục thể thao… đều được tính điểm và xem xét khi cần thiết.

* Chương trình đào tạo nhân tài được Bộ Giáo dục áp dụng từ năm 1984 nhằm tập trung vào các học sinh có năng khiếu đặc biệt. Năm 2005, có 9 trường tiểu học tham gia và 7 trường cấp 2 có xây dựng chương trình liên thông (cũng có trường không thể mở lớp được do lượng học sinh tham gia quá ít). Học sinh muốn được theo học chương trình này sẽ phải trãi qua các kỳ sát hạch từ lớp 3 để lựa chọn ra 1% số người giỏi nhất. Lần sát hạch thứ hai là vào kỳ thi hết cấp 1 nhằm tuyển lựa lại những học sinh ưu tú. Tham gia chương trình, học sinh được giáo dục một cách đặc biệt nhằm phát huy tối đa năng lực của mình. Tuy nhiên, không phải tất cả học sinh của chương trình đào tạo nhân tài đều đạt được thành công. Một số không theo kịp chương trình học và buộc phải chọn lựa từ bỏ lớp chuyên ngay khi vào cấp 2. Hiện chương trình đào tạo nhân tài ở cấp 2 phải trì hoãn cho đến hết năm 2008 nhằm để chờ đợi sẽ có nhiều học sinh tham gia hơn nữa.

* Chương trình liên thông cũng được biết đến như là “chương trình đào tạo xuyên suốt” là một lịch trình cho phép các học sinh cấp 2 ở Singapore ngay sau 6 năm học trung học có thể lấy được bằng tú tài quốc tế vào tuổi 18. Điểm lợi của chương trình này là học sinh có thể vào thẳng trường đại học mà chấp nhận liên thông (nếu học phân ban chuyên thì có thể vào đại học sớm hơn 2 năm so với bình thường). Trong năm 2007, loạt học sinh tham gia chương trình liên thông đầu tiên đã lấy bằng tú tài quốc tế.

* Xét tuyển vào trung học dạy nghề, sau khi học 4 hoặc 5 năm trung học toàn bộ học sinh (ngoại trừ học sinh của chương trình liên thông) sẽ phải trãi qua kỳ thi xem xét năng lực để được xét tuyển vào dự bị đại học hay trung học dạy nghề. Tốt nghiệp trung học dạy nghề xong nếu muốn tiếp tục theo đuổi con đường học vấn của mình thì học sinh có thể đăng ký học tại Bách khoa kỹ nghệ hoặc Học viện kỹ thuật.

4/- Dự bị đại học tại Singapore hiện có 17 trường giảng dạy cho khoảng 20-25% học sinh có mong muốn tiếp tục theo đuổi chương trình đại học (thay vì chỉ học trung học dạy nghề). Một số trường tuy mới thành lập nhưng rất có uy tín nên chỉ đào tạo giai đoạn này có 2 năm, đa phần các trường khác thì phải học đến 3 năm.

* Các tài trợ và học bổng, phần lớn học sinh chỉ phải trả một phần học phí rất nhỏ chỉ khoảng $6-22SGD/tháng tùy trường. Nhưng một số trường tư thục có mức học phí rất cao lên đến $300SGD/tháng. Học bổng sẽ được cấp cho các học sinh đạt điểm A trên 95% các môn học hoặc những học sinh cần hỗ trợ tài chính. Với chương trình này, học sinh hàng tháng chỉ trả học phí tương đương công lập, phần còn lại sẽ được trả góp tùy theo thu nhập hàng tháng của gia đình. Chẳng hạn với mức thu nhập $2,000SGD/tháng (có đến 75% dân số Singapore có thu nhập ở mức này) sẽ phải góp đến 75% tiền học phí hàng tháng, trong khi đó với những gia đình có mức thu nhập dưới $1,000SGD/tháng chỉ phải góp có 25% tiền học phí mỗi tháng. Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục cũng cung cấp các khoản tài trợ học phí trị giá $750/năm, một số tổ chức cấp học bổng lên đến $1,000/năm cũng như tài trợ từ $1,000-2,000SGD/năm đối với những học sinh được chọn đi du học ở nước ngoài.

5/- Học nghề và chứng chỉ.

+ Các trường Bách khoa kỹ nghệ tại Singapore cung cấp khóa học kéo dài 3 năm bao gồm các ngành nghề kỹ thuật, kinh tế, đa phương tiện & công nghệ sinh học. Sau khi tốt nghiệp học sinh có thể tiếp tục theo đuổi sự nghiệp học vấn tại các trường đại học trong và ngoài nước, đặc biệt tại Úc, mà chấp nhận các môn đã học.

+ Học viện kỹ thuật cung cấp các khóa học kéo dài 2 năm đào tạo các công nhân kỹ thuật với kỹ năng cao và có thể tiếp tục học lên đại học.

6/- Giáo dục đại học, Singapore hiện có 4 trường đại học chính gồm:

+ Nanyang Technological University – NTU (thuộc chính phủ).

+ National University of Singapore – NUS (thuộc chính phủ).

+ Singapore Management University – SMU (trường tư có sự góp vốn của chính phủ) được thành lập năm 2000, chủ yếu tập trung vào các khóa học kinh doanh & quản lý.

+ SIM University – UniSIM (trường tư) mới được thành lập vào năm 2006.

Ngoài ra còn có hơn 10 Học viện tư nhân đào tạo đại học & trên đại học. Chính phủ cũng đã có kế hoạch xây dựng thêm 4 trường đại học nữa nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển giáo dục bậc đại học.

7/- Hệ thống trường tư thục & trường quốc tế, cộng đồng dân cư Singapore rất hấp dẫn đối với các trường quốc tế, trong số đó Singapore American School là trường có nhiều học sinh quốc tế theo học nhất. Phần lớn người dân Singapore phải chi tiêu gần hết thu nhập để thanh toán cho khoản học phí đắt đỏ này. Vì vậy, các trường tư thục và quốc tế tại Singapore không được phép tuyển học sinh Singapore nếu chưa được phép của Bộ Giáo dục. Tuy nhiên, ngày 29/4/2004, Bộ Giáo dục cấp phép thành lập mới 2 trường quốc tế và cho phép nhận học sinh Singapore vào học. Các trường này chỉ phải tuân theo những quy định của Bộ Giáo dục, chẳng hạn như tiến hành chào cờ mỗi buổi sáng và tuân thủ chính sách song ngữ của quốc gia. Cả 2 trường này đều được cải tạo lại từ trường tư thục và có mức học phí thấp hơn từ 15-20% so với các trường quốc tế của ngoại quốc. Học sinh chủ yếu là công dân Singapore với nhiều quốc tịch khác nhau như Malaysia, Trung Quốc, Đài Loan, Nam Hàn, Việt Nam, Hà Lan, Indonesia và Vương Quốc Anh.

8/- Các chính sách giáo dục.

* Đãi ngộ nhân tài chính là khái niệm tiên phong tại Singapore và đặt nền trảng cho toàn bộ hệ thống giáo dục nhằm hướng đến thế hệ các nhà lãnh đạo trẻ sau này.

* Thông thạo 2 ngôn ngữ hay chính sách sử dụng tiếng mẹ đẻ là mục tiêu hàng đầu của hệ thống giáo dục Singapore. Ngoài tiếng Anh là ngôn ngữ chính và được sử dụng để giảng dạy tại trường, hầu hết học sinh được yêu cầu học thêm “tiếng mẹ đẻ” bao gồm một trong 3 ngôn ngữ phổ biến là: tiếng Hoa, tiếng Malay hoặc tiếng Tamil. Đối với những học sinh gốc Ấn không sử dụng tiếng Tamil có thể chọn học tiếng Tamil hoặc các ngôn ngữ không phổ biến khác chẳng hạn như tiếng Bengalin, tiếng Gujarati, tiếng Hindu, tiếng Punjabi hoặc tiếng Urdu. Ngôn ngữ mẹ đẻ này sẽ được kiểm tra tại kỳ thi hết cấp một và các kỳ thi khác sau này. Những học sinh từ hải ngoại về cũng sẽ được miễn phần này.

Chính sách song ngữ này được bắt đầu từ năm 1966 và đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp Singapore hội nhập được với nền kinh tế thế giới.

Phục hưng ngôn ngữ và bản sắc văn hóa của quốc gia là một mục tiêu khác của chính sách song ngữ, giảng dạy cho học sinh “tiếng mẹ đẻ” nhằm để giới trẻ có thể hiểu biết thêm về nền văn hóa, bản sắc và cội nguồn của mình, giúp bảo tồn được những nét đặc trưng quý giá của Á Châu.

* Hỗ trợ tài chánh, Bộ Giáo dục cũng cung cấp chương trình hỗ trợ tài chánh cho các gia đình có thu nhập hàng tháng dưới $1,500 hoặc $1,800 tùy thuộc vào số trẻ con mà hộ gia đình đó có. Học sinh sẽ được tài trợ toàn bộ học phí hoặc chỉ một phần. Năm 2005, đã có 15,000 học sinh nhận được hỗ trợ tài chánh và theo Bộ Giáo dục con số này sẽ tăng lên 35,000 vào năm 2006.

* Học bổng xuất sắc được trao tặng hàng năm vào khoảng 40,000 xuất cho những học sinh có thành tích học tập tốt nhưng gia cảnh gặp khó khăn và thu nhập thấp.

9/- Kế hoạch phát triển trong tương lai, khoảng 120 trong số 353 trường tiểu học và trung học tại Singapore sẽ có chương trình trao đổi học sinh với các trường ở hải ngoại. Năm 2005, Bộ Giáo dục đã lập nên Quỹ trường học song hành có giá trị lên đến $4.5 triệu SGD để tài trợ cho 9,000 học sinh của các trường tiểu học và trung học tham gia vào chương trình trao đổi giáo dục này, đặc biệt là tại các quốc gia trong khu vực ASEAN, Trung Quốc và Ấn Độ.

Nãy giờ viết dong dài quá không biết có làm cho mọi người nhàm chán không nữa? Tóm lại, lần trước cũng được dịp ghé qua trường Đại học Quốc gia Singapore – National University of Singapore (NUS) – thì cảm thấy choáng ngợp luôn. Đây còn là trường được nằm trong Top 10 những trường tốt nhất thế giới. Môi trường học tập tại đây cực kỳ tiện nghi và hiện đại nên đã thu hút rất nhiều du học sinh đến từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là từ những nước phương Tây vì có thể vừa học – vừa làm & vừa du lịch luôn thể!